Formularz AKC‑ST / AKC‑STn to obowiązkowa deklaracja akcyzowa od suszu tytoniowego, składana za miesięczne okresy rozliczeniowe przez podmioty wykonujące czynności opodatkowane tym wyrobem.
To specjalistyczny formularz wyłącznie dla suszu tytoniowego i podstawa do prawidłowego rozliczenia oraz zapłaty akcyzy.
1. Czym jest formularz AKC‑ST / AKC‑STn?
AKC‑ST / AKC‑STn to urzędowy wzór deklaracji w sprawie podatku akcyzowego od suszu tytoniowego. Aktualny wzór (stanowisko MF) wynika z rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie wzorów deklaracji podatkowych dla podatku akcyzowego.
Najważniejsze cechy formularza to:
- dotyczy wyłącznie suszu tytoniowego – czyli tytoniu, który nie jest już częścią żywej rośliny i nie jest jeszcze wyrobem tytoniowym w rozumieniu ustawy akcyzowej,
- jest deklaracją miesięczną (okres rozliczeniowy: miesiąc kalendarzowy),
- stanowi formularz szczegółowy w systemie deklaracji akcyzowych (analogicznie do innych deklaracji dla poszczególnych grup wyrobów akcyzowych).
Wzór deklaracji (np. AKC‑ST/AKC‑STn(6)) zawiera informacje o:
- podstawie prawnej (art. 24a ustawy z 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym),
- terminie i miejscu składania,
- strukturze pól służących do rozliczenia ilości i kwoty podatku.
2. Kto ma obowiązek złożenia AKC‑ST?
Deklarację AKC‑ST/AKC‑STn składają podatnicy akcyzy, u których powstał obowiązek podatkowy w zakresie suszu tytoniowego.
Do typowych podmiotów, których może dotyczyć obowiązek, należą w szczególności:
- Pośredniczące podmioty tytoniowe – podmioty zarejestrowane do działalności w zakresie suszu tytoniowego na podstawie art. 20a–20e ustawy akcyzowej;
- Podmioty prowadzące skład podatkowy – które w ramach działalności operują suszem tytoniowym (np. zużywają go do produkcji wyrobów tytoniowych);
- Inne podmioty – w tym ewentualnie zagraniczne – które dokonują czynności stanowiących przedmiot opodatkowania w zakresie suszu tytoniowego i nie korzystają z wyłączeń przewidzianych dla określonych statusów akcyzowych.
Ustawa przewiduje przypadki, w których obrót suszem tytoniowym nie stanowi przedmiotu opodatkowania (np. przy określonym statusie akcyzowym i spełnieniu warunków formalnych), co powoduje brak obowiązku zapłaty akcyzy i – odpowiednio – brak obowiązku złożenia tej deklaracji.
Jeżeli jednak dochodzi do sprzedaży suszu podmiotom bez właściwego statusu lub do zużycia suszu w sposób rodzący obowiązek podatkowy, powstaje zobowiązanie, które należy wykazać w deklaracji AKC‑ST/AKC‑STn.
3. Kiedy składa się deklarację AKC‑ST / AKC‑STn?
3.1. Termin złożenia deklaracji
Deklarację AKC‑ST/AKC‑STn składa się do 25. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy.
Przykład: jeżeli obowiązek podatkowy powstał w marcu, deklarację za marzec należy złożyć do 25 kwietnia. Termin ten odpowiada ogólnej zasadzie dla deklaracji akcyzowych składanych za miesięczne okresy rozliczeniowe.
3.2. Termin zapłaty akcyzy
Akcyzę obliczoną w deklaracji należy zapłacić w tym samym terminie – do 25. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy.
4. Gdzie i w jakiej formie złożyć AKC‑ST?
4.1. Właściwy urząd
Deklarację składa się do urzędu skarbowego, przy pomocy którego swoje zadania wykonuje naczelnik urzędu skarbowego właściwy ze względu na miejsce wykonywania czynności lub wystąpienia stanów faktycznych podlegających opodatkowaniu podatkiem akcyzowym. Jeżeli czynności prowadzone są na obszarze właściwości więcej niż jednego naczelnika, stosuje się art. 14 ust. 4–4f ustawy akcyzowej. W określonych przypadkach właściwym organem może być Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego Warszawa–Śródmieście.
4.2. Forma złożenia – elektronicznie czy papierowo?
Podatnicy akcyzy prowadzący działalność gospodarczą składają deklaracje wyłącznie elektronicznie przez PUESC – Platformę Usług Elektronicznych Skarbowo‑Celnych (www.puesc.gov.pl).
Deklaracje elektroniczne muszą być podpisane jednym z poniższych sposobów:
- kwalifikowanym podpisem elektronicznym,
- podpisem elektronicznym weryfikowanym certyfikatem celnym,
- w niektórych przypadkach – z wykorzystaniem kwoty przychodu z zeznania PIT (dla osób fizycznych).
Na formularzu AKC‑ST/AKC‑STn wskazano możliwość składania w postaci elektronicznej właśnie przez PUESC.
5. Struktura deklaracji AKC‑ST / AKC‑STn – omówienie
Pełny wzór formularza (np. AKC‑ST/AKC‑STn(6)) zawiera czytelne sekcje dedykowane określonym informacjom. Najważniejsze z nich to:
- A. miejsce i cel składania deklaracji – wybór urzędu skarbowego oraz wskazanie, czy składana jest deklaracja pierwotna czy korekta;
- B. dane identyfikacyjne podatnika – m.in. NIP, pełna nazwa lub imię i nazwisko, adres siedziby lub zamieszkania, dane kontaktowe;
- C. okres rozliczeniowy – miesiąc i rok, za który składana jest deklaracja (okres zawsze miesięczny);
- D. przedmiot opodatkowania – susz tytoniowy – szczegółowe dane ilościowe i wartościowe dotyczące suszu tytoniowego objętego opodatkowaniem;
- E. obliczenie zobowiązania podatkowego – podsumowanie rozliczenia akcyzy w danym okresie;
- F. informacje uzupełniające – pola na informacje dodatkowe wymagane przez organ podatkowy;
- G. podpis podatnika / osoby reprezentującej – w wersji papierowej podpis własnoręczny, w elektronicznej – podpis elektroniczny.
W części D wykazujesz następujące dane:
- ilość suszu (np. w kilogramach),
- stawka akcyzy,
- podstawa opodatkowania,
- kwota akcyzy.
W części E uwzględniasz:
- łączną kwotę akcyzy należnej,
- ewentualne korekty,
- kwotę do zapłaty lub nadpłatę.
6. Instrukcja wypełnienia AKC‑ST krok po kroku
Poniżej ogólny przewodnik po wypełnieniu deklaracji AKC‑ST/AKC‑STn na podstawie wzoru i pouczeń publikowanych przez MF.
Krok 1 – przygotowanie danych
Przed przystąpieniem do wypełniania deklaracji przygotuj:
- dane identyfikacyjne podmiotu (NIP, REGON/KRS, adresy, dane kontaktowe),
- informacje o ilości suszu tytoniowego objętego opodatkowaniem w danym miesiącu (kg),
- dokumenty sprzedaży/zakupu oraz ewentualne dokumenty magazynowe,
- aktualną stawkę akcyzy od suszu tytoniowego (ustawa akcyzowa – art. 99a ust. 3).
Krok 2 – część A (miejsce i cel złożenia)
Wybierz właściwy urząd skarbowy zgodnie z zasadami właściwości oraz wskaż, czy jest to złożenie po raz pierwszy za dany okres, czy korekta uprzednio złożonej deklaracji. Przy korekcie pamiętaj o uzasadnieniu przyczyn (co do zasady w odrębnym piśmie).
Krok 3 – część B (dane podatnika)
Wprowadź kompletne i aktualne dane identyfikacyjne:
- NIP podatnika akcyzy,
- pełną nazwę firmy lub imię i nazwisko (dla osoby fizycznej),
- adres siedziby lub miejsce zamieszkania,
- ewentualnie numery rejestrowe (KRS/CEIDG), jeżeli są wymagane.
Dane muszą być zgodne ze stanem ujawnionym w rejestrach (KRS/CEIDG) i zgłoszeniu akcyzowym.
Krok 4 – część C (okres rozliczeniowy)
Wskaż miesiąc i rok, za który składana jest deklaracja (np. 03/2026). Okres jest zawsze miesięczny – dla każdego miesiąca składasz odrębną deklarację.
Krok 5 – część D (dane o suszu tytoniowym)
To zasadnicza część merytoryczna deklaracji:
- Wprowadź ilość suszu tytoniowego stanowiącego przedmiot opodatkowania za dany miesiąc (np. w kilogramach).
- Zastosuj właściwą stawkę akcyzy (kwota za 1 kg) zgodnie z ustawą akcyzową.
- Oblicz podstawę opodatkowania oraz kwotę akcyzy – co do zasady iloczyn ilości suszu i stawki akcyzy.
- Wprowadź dane do odpowiednich pól formularza, zachowując spójność z ewidencjami i dokumentami źródłowymi.
Jeżeli działałeś w procedurze zawieszenia poboru akcyzy, deklarację składasz dopiero po jej zakończeniu – gdy powstanie zobowiązanie podatkowe.
Krok 6 – część E (obliczenie zobowiązania)
Na podstawie danych z części D zsumuj pozycje i ustal łączną kwotę akcyzy należnej w danym okresie. Uwzględnij także poniższe elementy:
- korekty,
- kwoty wynikające z poprzednich okresów (np. nadpłata),
- inne elementy przewidziane w formularzu.
W efekcie otrzymasz kwotę końcową – akcyzę do zapłaty lub nadpłatę.
Krok 7 – część F (informacje uzupełniające)
Wpisz dodatkowe informacje ułatwiające weryfikację rozliczenia przez organ; przy korektach wskaż zakres i przyczyny zmian.
Krok 8 – część G (podpis)
Wersja papierowa wymaga podpisu własnoręcznego podatnika lub osoby upoważnionej, natomiast wersja elektroniczna – odpowiedniego podpisu elektronicznego zgodnie z zasadami PUESC.
7. Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
7.1. Czym różni się AKC‑ST od AKC‑STn?
W praktyce stosuje się oznaczenie AKC‑ST/AKC‑STn jako łączny wzór deklaracji dla podatku akcyzowego od suszu tytoniowego. Rozróżnienie może dotyczyć kategorii podmiotów lub sposobu rozliczenia, jednak wzór publikowany jest jako jeden formularz (np. AKC‑ST/AKC‑STn(6)).
7.2. Czy każdy, kto ma susz tytoniowy, musi składać AKC‑ST?
Nie. Susz tytoniowy jest wyrobem akcyzowym, ale określone podmioty o szczególnym statusie akcyzowym (np. pośredniczący podmiot tytoniowy, skład podatkowy) mogą wykonywać czynności bez powstania obowiązku podatkowego – jeśli spełnione są warunki ustawowe. Dopiero czynności wskazane w ustawie jako przedmiot opodatkowania powodują obowiązek złożenia deklaracji.
7.3. Jaki jest termin na złożenie deklaracji i zapłatę akcyzy?
Termin złożenia deklaracji AKC‑ST/AKC‑STn: do 25. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy.
Termin zapłaty akcyzy jest taki sam – do 25. dnia miesiąca po miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy.
7.4. Czy deklarację trzeba składać elektronicznie?
Tak – podatnicy akcyzy prowadzący działalność gospodarczą co do zasady są zobowiązani do elektronicznego składania deklaracji przez PUESC i opatrzenia ich odpowiednim podpisem elektronicznym. Wyjątki dotyczą szczególnych sytuacji (np. osób fizycznych w określonych przypadkach).
7.5. Co, jeśli po złożeniu deklaracji zauważę błąd?
W takim przypadku postępuj następująco:
- złóż korektę deklaracji AKC‑ST/AKC‑STn,
- zaznacz, że jest to korekta,
- dołącz uzasadnienie korekty (zgodnie z Ordynacją podatkową).
7.6. Jakie są konsekwencje niezłożenia deklaracji AKC‑ST?
Brak złożenia wymaganej deklaracji akcyzowej lub złożenie jej po terminie naraża podatnika na:
- odpowiedzialność karnoskarbową (mandat, grzywna),
- naliczenie odsetek za zwłokę od niezapłaconej w terminie akcyzy,
- ryzyko zakwestionowania legalności obrotu suszem tytoniowym.
Regularne i terminowe składanie AKC‑ST/AKC‑STn jest kluczowe dla bezpieczeństwa podatkowego i compliance.
7.7. Czy trzeba prowadzić dodatkowe zabezpieczenie akcyzowe przy suszu?
W przypadku niektórych podmiotów (np. pośredniczących podmiotów tytoniowych) ustawa wymaga złożenia zabezpieczenia akcyzowego – generalnego, w wysokości równej maksymalnej kwocie miesięcznego zobowiązania podatkowego, nie mniejszej jednak niż 2 mln zł. To zabezpieczenie jest odrębną instytucją od deklaracji, ale bezpośrednio wiąże się z obrotem suszem tytoniowym.
8. Gdzie znaleźć aktualny formularz AKC‑ST / AKC‑STn?
Aktualny wzór formularza AKC‑ST/AKC‑STn (wersja edytowalna, PDF, instrukcje) jest dostępny na oficjalnym portalu podatkowym Ministerstwa Finansów w sekcji Akcyza → Formularze, pod adresem: https://www.podatki.gov.pl/akcyza/formularze/
Na tej stronie można pobrać:
- aktualny formularz AKC‑ST/AKC‑STn,
- inne formularze akcyzowe,
- często także wersję interaktywną lub pliki do złożenia elektronicznego przez PUESC.
Prawidłowe i terminowe wypełnianie deklaracji AKC‑ST/AKC‑STn to kluczowy element rozliczeń akcyzy w obrocie suszem tytoniowym.
